S.S.R. in Utrecht: een traditionele studentenvereniging

S.S.R.-N.U. heeft een woelige geschiedenis van meer dan een eeuw. Om haar ontstaan te begrijpen is het belangrijk iets van de ‘kerkelijke historie’ van Nederland te weten. Midden negentiende eeuw was de Gereformeerde Kerk als een afsplitsing van de Hervormde Kerk ontstaan. Studenten uit deze kerk wilden een vereniging waarin zij hun eigen identiteit konden bewaren. Dit leidde tot de oprichting van de vereniging ‘Hendrik de Cock’ in 1886. Vanaf 1900 waren naast Gereformeerden ook Lutheranen en Hervormden welkom bij Hendrik de Cock. Het criterium was niet langer het behoren tot één kerk, maar het onderschrijven van de Gereformeerde beginselen. In 1905 werd de naam van de vereniging veranderd in ‘Societas Studiosorum Reformatorum’. Op 17 oktober 1906 zag de ‘Afdeling Utrecht der Societas Studiosorum Reformatorum’ (S.S.R.-U.) het levenslicht.

S.S.R.-U.

De Utrechtse afdeling der S.S.R. onderging in haar beginjaren vele verenigingsbrede discussies over de invulling van het christelijke geloof. De Tweede Wereldoorlog maakte een eind aan het officiële verenigingsleven. De vereniging ging over tot zelfontbinding na het besluit van de bezetter om joodse studenten uit te sluiten van deelname aan het universitaire leven. Ondergronds ging de vereniging door: de disputen kwamen regelmatig bijeen en vertegenwoordigers van de disputen woonden de officieuze bestuursvergaderingen bij. De jaren ’50 en begin jaren ’60 kenmerkten zich door een bloeiend sociëteitsleven, maar tevens door weinig inhoudelijke bezinning. Mores en ontgroening werden afgeschaft en diepgang was ver te zoeken. Van de nieuwe leden werd niet langer verwacht dat zij de christelijke grondslag onderschreven, dat zou te elitair zijn. De vereniging veranderde haar grondslag en werd een open jongerenvereniging. Dit leidde tot de bezetting van het verenigingspand aan de Bemuurde Weerd door een groep ontevreden leden.

Scheuring

Een aantal leden richtten de ondervereniging B.I.T.O.N. (Ben Ik Terecht Of Niet) op, met als doel vast te houden aan de oorspronkelijk doelstellingen. In februari 1972 verbrak B.I.T.O.N. de banden met S.S.R.-U.. Omdat het niet mogelijk bleek om binnen deze nieuwe vereniging het evangelie als grondslag te behouden, vatten enkelen van de oprichters en leden van B.I.T.O.N. het plan op om de Nieuwe afdeling Utrecht der Societas Studiosorum Reformatorum op te richten. S.S.R.U. had inmiddels haar grondslag gewijzigd in “Ieder mens is gelijkwaardig en vrij en heeft het recht te leven in een rechtvaardige maatschappij”. Na enkele naamswijzigingen, waaronder ‘ssr-jv’ (jongerenvereniging-ssr), ontstond het culturele jongerencafe dat tegenwoordig EKKO heet.

S.S.R.-N.U.

Op 31 oktober 1973 zag de Nieuwe afdeling Utrecht der Societas Studiosorum Reformatorum, kortweg S.S.R.-N.U., het levenslicht. De vereniging kreeg als grondslag “de boodschap van de Bijbel als richtsnoer voor het leven”. Iedereen die deze grondslag kon onderschrijven òf respecteren kon lid worden. Dit betekent dat ook mensen die niet het christelijke geloof aanhangen maar wel de grondslag respecteren lid kunnen worden.
Kort hierna zagen de eerste disputen van de oude afdeling opnieuw het levenslicht binnen S.S.R.-N.U.. In 1977 kreeg S.S.R.-N.U. een plaats binnen de F.U.G. (Federatie Utrechtse Gezelligheidsverenigingen) ter vervanging van ssr-jv, welke niet langer als studentenvereniging door het leven ging. Ook van reünisten van de oude S.S.R.-U. kreeg S.S.R.-N.U. erkenning. Het erelid van de oude afdeling, amice mr. dr. J. Donner (oud-minister van Staat), sprak de woorden: “Ze mag zich met volkomen recht beschouwen als de materiële voortzetting van de 70 jaar geleden tot stand gekomen afdeling” waarmee hij in 1975 aangaf bereid te zijn het erelidmaatschap van de Nieuwe afdeling Utrecht op zich te nemen. In 1981 werd prof. dr. J.D.Dengerink, hoogleraar in de Reforatorische wijsbegeerte, geïnstalleerd als erelid van de Afdeling. Later, in 1988, werd hij gevolgd door de amici Van Dijke en Van Strien (praeses in de begindagen van de oorlog). In 2003 werd amice prof. mr. Job de Ruiter, minister van Staat en voormalig minister van Justitie, benoemd tot erelid. In 2008 werd prof. dr. Cees Dekker geinstalleerd als erelid.

Oudegracht 32

In 1982 kon overgegaan worden tot het kopen van het pand aan de Oudegracht 32. Dankzij de hulp van vele reünisten van de oude S.S.R. had de vereniging nu eindelijk weer een eigen pand. Tijdens de dies werd het pand officieel geopend door amice P. van Dijke, destijds commissaris van de koningin te Utrecht. Al weer enige jaren wordt de werfkelder van ons pand gehuurd door andere christelijke studentenverenigingen: Sola Scriptura, Ultrajectum en V.G.S.U..

Het heden

Sinds haar heroprichting in 1973 is S.S.R.-N.U. uitgegroeid tot één van de meest diverse en pluriforme verenigingen van Utrecht. Zij heeft zich van de gereformeerde vereniging Hendrik de Cock ontwikkeld tot de breedste christelijke vereniging, die open staat voor iedereen die de algemeen christelijke grondslag kan respecteren. Momenteel heeft zij leden uit alle kerkelijke stromingen en daarnaast leden zonder kerkelijke achtergrond. Wat al deze mensen bindt is het lidmaatschap van een traditionele studentenvereniging én de aandacht voor verdieping. Die diversiteit waarborgt een voortdurende discussie over de wezenlijke levensvragen.